KOL, KOC có phải đóng thuế thu nhập cá nhân không? Người sáng tạo nội dung trên TikTok, YouTube, Facebook, Shopee và các nền tảng số cần kê khai thuế như thế nào? Nên nhận thu nhập với tư cách cá nhân hay đăng ký hộ kinh doanh để tối ưu nghĩa vụ thuế?

1. KOL, KOC cần lưu giữ những giấy tờ gì để quyết toán và hoàn thuế TNCN?

Hợp đồng hợp tác, biên bản nghiệm thu, bảng đối soát doanh thu và chứng từ khấu trừ thuế là những tài liệu quan trọng đối với KOL, KOC. Việc tập hợp đầy đủ hồ sơ ngay khi phát sinh thu nhập sẽ giúp cá nhân kiểm tra số thuế đã bị khấu trừ, kê khai đúng nghĩa vụ và làm thủ tục hoàn thuế nếu đáp ứng điều kiện.

Hợp đồng và tài liệu xác nhận công việc

Khi hợp tác với nhãn hàng, doanh nghiệp hoặc agency, KOL, KOC nên yêu cầu lập hợp đồng hoặc văn bản xác nhận thỏa thuận. Hồ sơ nên thể hiện rõ:

• Thông tin của các bên tham gia hợp tác;
• Nội dung công việc, chẳng hạn quay video, đăng bài quảng cáo, livestream hoặc giới thiệu sản phẩm;
• Giá trị hợp đồng, mức hoa hồng và các khoản thưởng nếu có;
• Thời hạn thực hiện và điều kiện nghiệm thu;
• Phương thức, thời hạn thanh toán;
• Trách nhiệm kê khai, khấu trừ và nộp thuế của các bên theo quy định.

Sau khi hoàn thành công việc, cá nhân nên lưu thêm biên bản nghiệm thu, email xác nhận, bảng đối soát hoa hồng hoặc thông tin giao dịch điện tử có liên quan.

Với những hợp đồng có giá trị nhỏ, các bên đôi khi chỉ trao đổi qua email hoặc tin nhắn. Tuy nhiên, KOL, KOC vẫn nên lưu giữ nội dung trao đổi và bằng chứng thực hiện công việc để đối chiếu khi cần. Việc sử dụng hình thức thỏa thuận nào cần phù hợp với bản chất giao dịch và quy định pháp luật áp dụng.

Chứng từ khấu trừ thuế và bằng chứng thanh toán

Trong một số trường hợp chi trả tiền công, tiền thù lao cho cá nhân, doanh nghiệp hoặc agency có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN trước khi thanh toán. Khi đó, KOL, KOC nên đề nghị đơn vị chi trả cung cấp chứng từ khấu trừ thuế theo quy định.

Các giấy tờ nên lưu gồm:

• Chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân;
• Sao kê ngân hàng hoặc bằng chứng nhận tiền;
• Phiếu thanh toán, bảng kê chi trả hoặc bảng đối soát hoa hồng;
• Tài liệu thể hiện doanh thu từ các nền tảng số;
• Hồ sơ khai thuế và chứng từ nộp thuế của cá nhân, nếu có.

Vì sao cần giữ chứng từ khấu trừ thuế?

Chứng từ giúp cá nhân đối chiếu số thuế đã được khấu trừ với nghĩa vụ thuế thực tế. Nếu số thuế đã nộp lớn hơn số phải nộp, cá nhân có thể xem xét đề nghị hoàn thuế hoặc xử lý khoản nộp thừa theo điều kiện, thủ tục hiện hành.

Lưu ý, khoản thuế bị khấu trừ tại nguồn không phải lúc nào cũng là số thuế cuối cùng. Cách xử lý còn phụ thuộc vào việc khoản tiền được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công hay thu nhập từ hoạt động kinh doanh, cũng như phương pháp tính thuế áp dụng.

2. Cách xác định thu nhập chịu thuế và mức thuế TNCN của KOL, KOC

Không phải mọi khoản tiền KOL, KOC nhận được đều áp dụng cùng một cách tính thuế. Thu nhập từ tiền lương, tiền công hoặc thù lao và thu nhập từ hoạt động kinh doanh độc lập có thể thuộc các cơ chế thuế khác nhau.

Vì vậy, trước khi tính thuế, cá nhân cần xác định đúng bản chất khoản thu nhập và hình thức hợp tác với nhãn hàng, agency hoặc nền tảng số.

Trường hợp 1: Thu nhập được xác định là tiền lương, tiền công hoặc tiền thù lao

Một số khoản thu nhập như tiền công, tiền thù lao hoặc khoản chi trả cho công việc quảng cáo có thể được xác định là thu nhập từ tiền lương, tiền công tùy theo quan hệ hợp đồng và bản chất giao dịch.

Đối với cá nhân cư trú có thu nhập thuộc nhóm này, từ kỳ tính thuế năm 2026, việc tính thuế cần cập nhật theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.

Mức giảm trừ gia cảnh áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026:

• Đối với bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng, tương đương 186 triệu đồng/năm;
• Đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng.

Các khoản giảm trừ khác chỉ được tính khi đáp ứng điều kiện pháp luật quy định và có hồ sơ hợp lệ.

Biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng với thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú trong năm 2026:

Thuế được tính theo từng phần thu nhập nằm trong mỗi bậc, không phải lấy toàn bộ thu nhập tính thuế nhân với thuế suất của bậc cao nhất.

Ví dụ minh họa:

Giả sử một KOL là cá nhân cư trú, có tổng thu nhập thuộc diện tiền lương, tiền công là 200 triệu đồng trong năm 2026, không có người phụ thuộc và đủ điều kiện hưởng mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân. Tạm giả định không có khoản giảm trừ hợp lệ nào khác.

• Tổng thu nhập năm: 200 triệu đồng;
• Giảm trừ gia cảnh bản thân: 186 triệu đồng;
• Thu nhập tính thuế: 200 – 186 = 14 triệu đồng;
• Thuế TNCN tạm tính: 14 × 5% = 0,7 triệu đồng.

Như vậy, số thuế minh họa là 700.000 đồng cho cả năm. Số thực tế có thể khác nếu cá nhân có khoản thu nhập khác, khoản giảm trừ khác hoặc điều kiện tính thuế không giống giả định trên.

Trường hợp 2: Thu nhập từ hoạt động kinh doanh độc lập của KOL, KOC

KOL, KOC có thể phát sinh thu nhập từ hoạt động kinh doanh như cung cấp dịch vụ sáng tạo nội dung, quảng cáo số, tiếp thị liên kết, hợp tác kinh doanh hoặc hoạt động thương mại trên nền tảng số.

Theo chính sách áp dụng năm 2026, cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh với doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc diện không phải nộp thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh. Trường hợp doanh thu vượt ngưỡng này, cách tính thuế được xác định theo quy định dành cho cá nhân kinh doanh.

Đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, pháp luật quy định các phương pháp tính thuế để lựa chọn theo điều kiện áp dụng. Trong đó, cá nhân có thể tính thuế trên thu nhập tính thuế sau khi trừ chi phí hợp lệ hoặc lựa chọn phương pháp tính theo tỷ lệ trên doanh thu nếu đáp ứng quy định.

Đối với hoạt động cung cấp sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số thuộc nhóm quảng cáo số, cần xem xét đúng ngành nghề và phương pháp tính thuế để xác định tỷ lệ áp dụng. Không nên mặc định mọi khoản hoa hồng, tiền tài trợ hoặc thù lao của KOL đều chịu cùng một tỷ lệ thuế.

Ngoài thuế TNCN, nghĩa vụ thuế giá trị gia tăng (GTGT) và các thủ tục liên quan cũng cần được xác định riêng theo quy định dành cho hoạt động kinh doanh.

Khoản khấu trừ 10% có phải là mức thuế cuối cùng không?

Trong một số trường hợp trả tiền công, tiền thù lao cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng, tổ chức chi trả có thể phải khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% khi đáp ứng điều kiện pháp luật quy định, trong đó có ngưỡng chi trả từ 2 triệu đồng/lần theo hướng dẫn hiện hành áp dụng cho trường hợp tương ứng.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ:

• Khấu trừ thuế tại nguồn là nghĩa vụ của đơn vị chi trả trong trường hợp pháp luật yêu cầu;
• Số thuế bị khấu trừ không mặc nhiên là nghĩa vụ thuế cuối cùng của mọi KOL, KOC;
• Việc kê khai, quyết toán hoặc xử lý khoản thuế đã khấu trừ phụ thuộc vào loại thu nhập, tình trạng cư trú và quy định áp dụng;
• Thu nhập từ hoạt động kinh doanh độc lập cần được xác định theo cơ chế thuế dành cho cá nhân kinh doanh, không tự động áp dụng quy tắc khấu trừ 10% nói trên.

Do đó, KOL, KOC nên yêu cầu chứng từ khấu trừ thuế và kiểm tra lại cách phân loại thu nhập trước khi thực hiện quyết toán thuế TNCN.

3. KOL, KOC nên kê khai thuế với tư cách cá nhân hay hộ kinh doanh?

Việc lựa chọn hình thức phù hợp phụ thuộc vào bản chất hoạt động, nguồn thu, doanh thu hàng năm, chi phí thực tế và hồ sơ mà cá nhân có thể cung cấp. Không có một phương án tối ưu cho tất cả KOL, KOC.

Dưới đây là những điểm cần cân nhắc trước khi quyết định.

Kê khai thuế với tư cách cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công

Hình thức này có thể phù hợp nếu khoản tiền nhận được thực chất là tiền lương, tiền công hoặc tiền thù lao thuộc nhóm thu nhập tương ứng.

Ưu điểm:

• Có thể áp dụng giảm trừ gia cảnh nếu đáp ứng điều kiện;
• Thuế được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần đối với cá nhân cư trú;
• Khoản thuế đã khấu trừ có thể được đối chiếu khi thực hiện quyết toán;
• Phù hợp với trường hợp thu nhập phát sinh theo quan hệ lao động hoặc thù lao thuộc diện này.

Điểm cần lưu ý:

• Cần xác định đúng nghĩa vụ kê khai và quyết toán thuế;
• Không nên tự động coi thu nhập từ quảng cáo, hoa hồng hoặc kinh doanh độc lập là tiền lương, tiền công;
• Muốn xử lý số thuế nộp thừa cần có hồ sơ và đáp ứng điều kiện theo quy định.

Kê khai thuế với tư cách cá nhân kinh doanh hoặc hộ kinh doanh

Nếu KOL, KOC thường xuyên cung cấp dịch vụ, nhận hoa hồng tiếp thị liên kết, kinh doanh trên nền tảng số hoặc có hoạt động kinh doanh độc lập, cần xem xét quy định về cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh.

Theo quy định thuế áp dụng năm 2026, doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc ngưỡng không phải nộp thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh. Khi doanh thu vượt ngưỡng, cá nhân cần xác định phương pháp tính thuế và nghĩa vụ kê khai phù hợp.

Đối với cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, pháp luật cho phép lựa chọn phương pháp tính thuế trên thu nhập tính thuế hoặc phương pháp theo tỷ lệ trên doanh thu trong trường hợp đáp ứng điều kiện.

Nếu lựa chọn phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế, cá nhân cần xác định doanh thu và các chi phí liên quan được trừ theo quy định, đồng thời lưu giữ hồ sơ chứng minh. Nếu áp dụng phương pháp theo doanh thu, cần xác định đúng nhóm hoạt động và tỷ lệ thuế tương ứng.

Ưu điểm có thể có:

• Phù hợp với hoạt động kinh doanh độc lập, có doanh thu thường xuyên;
• Có cơ chế tính thuế riêng dành cho cá nhân kinh doanh;
• Có thể lựa chọn phương pháp tính thuế trong phạm vi pháp luật cho phép;
• Giúp theo dõi doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế có hệ thống hơn.

Nghĩa vụ cần lưu ý:

• Phải xác định hoạt động kinh doanh và doanh thu chịu sự quản lý thuế;
• Thực hiện thông báo doanh thu, kê khai và nộp thuế theo đúng quy định áp dụng;
• Lưu trữ hồ sơ, chứng từ liên quan đến doanh thu và chi phí;
• Xem xét nghĩa vụ thuế GTGT, hóa đơn và các thủ tục khác theo trường hợp cụ thể.

Việc đăng ký hộ kinh doanh không đồng nghĩa mọi khoản thu nhập sẽ tự động được tính thuế theo một tỷ lệ cố định. Cá nhân cần xác định đúng bản chất hoạt động và phương pháp tính thuế trước khi lựa chọn.

Bảng so sánh để KOL, KOC tham khảo

Bảng trên mang tính định hướng. Trường hợp KOL, KOC đồng thời có tiền lương, tiền công và doanh thu kinh doanh thì cần phân loại từng nguồn thu, không gộp tất cả vào cùng một cách tính thuế.

Kết luận: 3 lưu ý giúp KOL, KOC tối ưu thuế TNCN

Để quản lý thuế hiệu quả và hạn chế rủi ro khi làm việc với nhãn hàng, agency hoặc nền tảng số, KOL, KOC nên ghi nhớ ba nội dung sau:

1. Lưu đầy đủ hồ sơ thu nhập: Hợp đồng, biên bản nghiệm thu, bảng đối soát doanh thu, chứng từ thanh toán và chứng từ khấu trừ thuế là căn cứ quan trọng khi kê khai, quyết toán hoặc đề nghị hoàn thuế.
2. Xác định đúng loại thu nhập và quy định thuế: Không mặc định mọi khoản tiền đều chịu thuế TNCN 10% hoặc đều áp dụng biểu thuế lũy tiến. Cần phân biệt tiền lương, tiền công với thu nhập từ hoạt động kinh doanh.
3. Lựa chọn phương pháp kê khai phù hợp: Với hoạt động kinh doanh độc lập, cần cập nhật ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm và quy định áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 trước khi quyết định phương án kê khai.

Kế toán Vegas khuyến nghị KOL, KOC rà soát định kỳ doanh thu, hợp đồng và chứng từ khấu trừ thuế để xác định đúng nghĩa vụ, tránh nộp thừa hoặc kê khai thiếu. Trường hợp có nhiều nguồn thu từ quảng cáo, tiếp thị liên kết, tài trợ và nền tảng số, nên kiểm tra riêng từng nguồn trước khi quyết toán.

>>> Giải thể tại Ba Đình – Hà Nội

>>> Giải thể tại Giảng Võ – Hà Nội